OPENDATA

AND

STATISTICAL VISUALIZATION

OPENDATA AND STATISTICAL VISUALIZATION

Qëllimi i “Open Data dhe Statistical Visualization” i organizatës Ҫohu! është të ofrojë përdorim të hapur dhe lehtë të qasshëm për hulumtues, gazetarë, pjesëtarë të shoqërisë civile si dhe të interesuar të tjerë të cilët janë të përfshirë në monitorimin, parandalimin dhe luftimin e korrupsionit politik në Kosovë.

Kjo data-bazë online është e ndarë në tri pjesë.

Pjesa e parë e data-bazës përmban të dhënat empirike mbi përfitimet nga tenderët publikë të donatorëve të pesë partive politike kryesore në vend (PDK, LDK, LVV, AAK dhe AKR). (Për më shumë rreth kësaj pjese shih këtu)

Pjesa e dytë e data-bazës paraqet pasqyrat financiare të pesë partive politike kryesore në vend (PDK, LDK, LVV, AAK dhe AKR).  (Për më shumë rreth kësaj pjese shih këtu)

Pjesa e tretë e data-bazës përfshinë të dhëna mbi nivelin dhe shtrirjen e patronazhit politike – politizimin e institucioneve publike (pozitat e larta publike) nga anëtarë të partive politike. (Për më shumë rreth kësaj pjese shih këtu)

Kjo data-bazë është një mjet online i cili lejon navigimin e hapur dhe të pa censuruar. Si e tillë, kjo  data-bazë  është lëshuar në përdorim me licencën më të hapur, ku me termin HAPUR nënkuptohet që “kushdo mundet në mënyrë të lirë të ketë qasje, të modifikojë, dhe të shpërndajë për çfarëdo qëllimi (përderisa i përmbahet kërkesave për të treguar prejardhjen dhe të lejojë qasje të lirë).

Data-baza do të popullohet me të dhënat të reja nga fushat e lartpërmendura në mënyrë sistematike kur këto të dhëna do të jenë të qasshme për organizatën Çohu!.

Po ashtu, data-baza në muajt në vijim do të plotësohet edhe me të dhënat të tjera si p.sh. 1) Parashkrimin e lëndëve penale; 2) Monitorimin e trendit të numrit të përdoruesve dhe të të hyrave nga fusha e telekomunikacionit me theks të veçantë nga telefonia mobile dhe të internetit; 3) Nivelin e shkatërrimit të lumenjve si pasojë e nxjerrjes në mënyrë të pakontrolluar të rërës dhe zhavorrit nga kompani të palicencuara, si dhe; 4) Nivelin e degradimit të  pyjeve të Kosovës si pjesë e prerjes së pakontrolluar.

Rrjetëzimi i lidhjeve të biznesit me politikën

Kjo data-bazë është krijuar nga organizata ÇOHU! dhe Qendra Kosovare për Gazetari Hulumtuese – QKGH, dhe ka për qëllim të shërbej si një mjet i qasshëm dhe i hapur për të monitoruar përfitimet në vlera monetare të financuesve të partive politike nga tenderët publik.

Data-baza përmban të dhëna rreth përfitimeve të financuesve të pesë partive politike në vend: Partinë Demokratike të Kosovës (PDK), Lidhjen Demokratike të Kosovës (LDK), Lëvizjen Vetëvendosje! (LVV), Aleancën për Ardhëmrinë e Kosovës (AAK) dhe Aleancën Kosova e Re (AKR).

Në këtë  databazë janë përfshirë personat fizikë dhe juridikë të cilat kanë financuar këto parti politike me të holla ose në kontribute të natyrës në mall dhe shërbime. Kjo e dhënë është nxjerrë nga pasqyrave financiare vjetore dhe shpenzimet zgjedhore për vitet 2009-2012, të publikuara nga Komisioni Qendror Zgjedhor - KQZ.

Në kuadër të saj, data-baza përmban këto të dhëna: personin fizikë dhe juridikë që ka dhënë mjete për subjektin politik, vendin ku i ka dhënë këto mjete, vlerën e donacionit që e kanë dhënë, partinë të cilës ia kanë dhënë këtë donacion, vitin e përfitimit të donacionit, vlerën e tendërve që këta donatorë i kanë marrë në institucione, institucionin ku janë marrë këta tenderë.

Për krijimin e kësaj databaze është krijuar një listë me bizneset të cilat kanë dhënë donacion për partitë politike përfshirë këtu edhe pronarët e bizneseve të cilët në mënyrë individuale kanë financuar këto parti politike. Të dhënat për bizneset që janë në pronësi të donatorëve të partive politike janë hulumtuar duke krahasuar numrat personal, të cilët janë deklaruar në raportet e auditimit, me databazën e regjistrit të bizneseve në ARBK.

Po ashtu, janë analizuar rreth 700 kontrata të nënshkruara nga Ministria e Arsimit Shkencës dhe Teknologjisë (MASHT), ish-Ministria e Transportit, Postës dhe Telekomunikacionit (MTPT) dhe Ministria e Infrastrukturës (MI) për periudhën kohore gusht 2007- maj 2014. Nga këto të dhëna janë nxjerrë  informacione rreth kompanive që kanë fituar tenderë të cilat të dhëna janë krahasuar me të dhënat nga regjistri i bizneseve në ARBK, për të identifikuar pronarët e kompanive përfituese të tenderëve publikë.

Pas popullimit të databazës me të dhëna e lartcekura, është bërë krahasimi me të dhënave e raporteve të auditimit të KQZ-së, për të krijuar kështu një pasqyrë të plotë të përfitimeve të tenderëve publik nga financuesit e partive politike nga tri autoritete kontraktuese të përmendura më lartë (MASHT, ish-MTPT, dhe MI).

Nga të dhënat e raporteve të auditimit të KQZ-së, dhe nga kontratat e nënshkruara nga autoritetet kontraktuese, është gjetur se 35  kompani ( 18 financuese si subjekte juridike dhe 17 si subjekte fizike) që kanë financuar pesë partitë politike kanë marrë rreth 173 milionë euro përmes 147 tenderëve nga  këto tri ministri.

Gjithashtu është bërë edhe një kërkim shtesë bazuar në një mostër me përzgjedhje të rastësishme për bizneset që kanë financuar pesë partitë politike nga ku është gjetur se 52  kompani ( 10 financues si subjekte juridike dhe 42 si subjekte fizike) kanë përfituar  rreth 46 milionë euro përmes 295 tenderëve  nga institucione tjera publike.

Në total, kjo data-bazë përmban të gjetura se subjektet juridike dhe fizike të cilat kanë financuar partitë politike kanë marrë 442 tenderë duke përfituar mbi 220 milionë euro.

  • Të hyrat e subjekteve politike gjatë viteve 2009-2012

  • Të hyrat e subjekteve politike gjatë viteve 2009-2012 sipas llojit të të hyrave

  • Donacionet në të holla dhe kontributet në natyrë në mall dhe shërbime që kanë pranuar subjektet politike gjatë viteve 2009-2012

 

Pasqyrat financiare të subjekteve politike (2009-2012)

Databaza mbi pasqyrat financiare të pesë partive politike kryesore në vend (PDK, LDK, LVV, AAK dhe AKR), paraqet në rend të parë digjitalizim të pasqyrave financiare dhe raporteve të auditimit për periudhën kohore 2009-2012, të bëra publike nga Komisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ). Kjo databazë përmban vetëm të hyrat e këtyre pesë partive politike dhe në të nuk paraqiten edhe shpenzimet. Shpenzimet e partive politike do të përfshihen në këtë databazë në ditët në vijim.  

Databaza përmban të gjitha pasqyrat financiare vjetore (2009-2012) si dhe raportet e auditimit të shpenzimeve të fushatave zgjedhore (zgjedhjet lokale të vitit 2009, zgjedhjet nacionale të vitit 2010, si dhe zgjedhjet e jashtëzakonshme lokale të vitit 2009 për Komunën e Ferizajt dhe të Kaçanikut)

Databaza mbi pasqyrat financiare të partive politike (2009-2010), krahas vizualizimit të të dhënave nga raportet e KQZ-së, lejon edhe kërkimin manual për secilin subjekt juridik dhe fizik përkitazi me shumën apo kontributin e dhënë për secilën nga pesë partitë politike të lartpërmendura. 

Kjo databazë është e lidhur edhe me databazën: “Rrjetëzimi i lidhjeve të biznesit me politikën”, përmes së cilës lejohet kërkim shtesë rreth përfitimeve monetare të financuesve të pesë partive politike. Filtrat në anën e majtë të databazës lejojnë kërkim shtesë përkitazi me katër aspekte të ndryshme por të ndërlidhura në mes vete dhe të cilat ofrojnë mundësi për të parë përfitimet nga     tenderët publikë të financuesve të pesë partive politike (PDK, LDK, LVV, AAK dhe AKR).  

Filtro sipas:

Patronazhi Politik

Kjo databazë është krijuar nga organizata ÇOHU! dhe Qendra Kosovare për Gazetari Hulumtuese – QKGH. Qëllimi i kësaj databaze është që të tregojë nivelin dhe shtrirjen e patronazhit politik - politizimin e institucioneve publike të Kosovës nga anëtarë dhe militantë të partive politike - si dhe të monitorojë në vazhdimësi trendin e këtij politizimi.

Databaza është publikuar për të shërbyet si një mjet online në shërbim të gazetarëve, hulumtuesve dhe të interesuarve tjerë për të analizuar apo edhe për të përcjellë trendin e politizimit të institucioneve publike.

Databaza përmban këto të dhëna: Emrin dhe mbiemrin e zyrtarit, institucionin ku punon, pozitën, përshkrimin e pozitës, datën e emërimit, partinë politike të cilës i takon, lidhjen konkrete me partinë politike, vazhdimësinë e ushtrimit të funksionit ndër vite dhe komuna nga cilat vijnë zyrtarët.

Përmes kësaj databaze mund të filtrohen të dhëna të ndryshme dhe të shihet politizimi në secilin institucion veç e veç, cilat pozita janë më së shumti të politizuara, cila parti është më e shtrirë në secilin institucion, trendin e shtirjes së patronazhit ndër vite si dhe analiza dhe krahasime të tjera.

Këto të gjetura, përkatësisht krijimi i kësaj databaze është bërë pasi janë kontrolluar regjistrat e deklarimit të pasurisë të 2 mijë e 132 zyrtarëve të lartë publik, të cilët janë punësuar përmes konkurseve publike. Nga ky numër janë gjetur të dhëna faktike se 249 zyrtarë të lartë publik kanë lidhje direkte/zyrtare me partitë politike.

Kriteret për ta përcaktuar përkatësinë partiake të një zyrtari të lartë publik me një parti politike kanë qenë që: a) zyrtari i lartë publik të ketë konkurruar në zgjedhje lokale dhe parlamentare për ndonjë subjekt politik; b) zyrtari të ketë rezultuar se ka qenë ose është anëtar i organeve të partive politike në struktura qendrore apo të degëve nëpër komuna, apo që; c) zyrtarët të kenë pasur poste politike në të kaluarën, si p.sh këshilltarët politik, e që pas një kohe kanë marrë pozita të larta publike përmes konkurseve.

Për të arritur në këtë përfundim, pra të konstatimit të lidhjes partiake të një zyrtari të lartë publik me një parti politike, Preportr, ka krahasuar emrat e 249 zyrtarëve me: a) listat zgjedhore komunale dhe nacionale të vitit 2007; b) listat zgjedhore nacionale të vitit 2010; c) listat zgjedhore lokale të vitit 2013; d) në disa raste janë shfrytëzuar edhe listat zgjedhore nacionale të vitit 2014, për të vërtetuar lidhjen e zyrtarit me partinë politike dhe; e) informacione zyrtare të marra nga faqet elektronike të partive politike rreth anëtarëve të këshillave drejtuese dhe të degëve të partive politike.    

Të dhënat e siguruara për lidhjet partiake të 249 zyrtarëve të lartë publik kanë pikë referente vitin 2010, kur edhe ka filluar publikimi i regjistrave të deklarimit të pasurisë nga Agjencia kundër Korrupsionit. Pra, numri  total prej 249 zyrtarëve të lartë publik që gjenden në këtë databazë dhe që janë gjetur të dhëna faktike që vërtetojnë prapavijën partiake të tyre vlen vetëm për zyrtarët që i kanë marrë postet nga viti 1999 dhe të cilët kanë vazhduar të punojnë të paktën deri në vitin 2010. Ndërsa, të gjithë ata zyrtarë të lartë publik me prapavijë partiake që mund të jenë punësuar që nga viti 1999 dhe që kanë ushtruar funksionin vetëm deri në vitin 2009, ka qenë e pamundur të identifikohen dhe të përfshihen në këtë hulumtim. Kjo për arsye të pamundësisë së verifikimit të emrave që kanë qenë të punësuar në pozitat ekuivalente duke qenë se regjistrat e pasurisë së zyrtarëve të lartë publik janë bërë publike nga viti 2010.

Kjo databazë reflekton gjendjen përkitazi me politizimin e institucioneve publike deri në fund të viti 2014. Çohu dhe QKGH, do të vazhdojnë të përditësoj këtë databazë me të dhëna të reja në fillim të vitit 2016.